قرآن ناطق در محراب نماز با ضربت شمشیر شقی ترین انسان تاریخ به نام صیانت از دین و قرآن، مظلومانه به شهادت می رسد و این روزها مقارن با آن واقعه دهشتناك و بزرگترین تراژدی تاریخ است.
پرسشی كه همواره مسلمانان و مخصوصاً شیعیان را به خود مشغول داشته، این است كه انسان بزرگی با این سعه وجودی و صفاتی، چرا مظلوم واقع شد شخصیتی كه در تاریخ بشریت به اذعان همه اندیشمندان مكاتب مختلف، نظیرش را نمی توان یافت.

 وجودی كه ولایت و امامتش موجب اكمال دین و اتمام نعمت است كه «الیوم اكملت لكم دینكم و اتممت علیكم نعمتی و رضیت لكم الاسلام دینا». شخصیتی كه وجودش لرزه بر اندام تمامیت كفر انداخت كه «الیوم یئس الذین كفروا.‎/.»، وجودی كه دائر مدار و محور حق است كه «الحق مع علی و علی مع الحق» و سعه وجودی اش آنقدر گسترش دارد كه جانشین بلافصل خاتم الانبیاء (ص) می گردد كه «من كنت مولاه فهذا علی مولاه.‎/.»
نگاه جامعه شناختی به زمان حضرت امیر (ع) حكایت از تعلق خاطر زائدالوصف مردم به آن بزرگوار دارد. این تعلق خاطر از آن جهت است كه علی (ع) داماد پیغمبر (ص) است، فرمانده شجاع لشكر اسلام است، فاتح قلعه خیبر است، یار و یاور و پناه یتیمان و مظلومان است و.‎ . . آری! همه اینها علی (ع) است، ولی واقعیت وجودی آن حضرت بسیار فراتر و والاتر از این حرف ها است.
جوهره وجودی حضرت امیر (ع) را باید در چیز دیگری فراتر از این اوصاف جست. در وصف آن بزرگوار آمده كه در شجاعت، شهامت، عدالت، سخاوت، عبادت، عطوفت و.‎/‎/ نظیری نداشت، آنچنان كه در اوصاف، وجود مباركش جامع الاضداد بودند. در نبرد با دشمنان اسلام باصلابت ترین جنگجوی تاریخ بشر و در حوزه عاطفه عطوف ترین انسان دوران.
همه اینها واقعیتی انكار ناپذیر است. منتهی همه این اوصاف در مقابل جوهره وجودی آن بزرگوار، عرض است و پر واضح است كه نگاه از دریچه عرض جوهره وجودی را نمی نمایاند. جوهره وجودی حضرت امیر(ع) شأن «ولایت» و «امامت» آن یگانه دوران است.
راز مظلومیت آن وجود مبارك را باید در نوع نگاه مردم آن زمان به حضرت امیر(ع) جست. تعلق خاطر زائدالوصف مردم آن زمان به حضرت امیر(ع) واقعیتی انكار ناپذیر است. آنچنان كه دوست و دشمن به آن اذعان و اعتراف دارند. منتهی آنچه مهم است این است كه این تعلق خاطر از دریچه نگاه قشری و سطحی بود نه نگاه به بنیان و اساس وجوهره وجودی حضرتش. مردم علی(ع) را ازعمق جان دوست می داشتند نه به خاطر درك ولایت، كه به خاطر شجاعت وسخاوت و.‎ . . از این رو می بینیم كه این مردم با درك سطحی و قشری و عدم شناخت مقام الهی ولایت حضرت امیر(ع) به راحتی بعد از شورای سقیفه، سكوت اختیار كردند و در طول ۲۵ سال سكوت و مظلومیت آن حضرت، لام از كام بر نیاوردند و بعد از مرگ عثمان هم نوعاً با همین نگاه قشری به سراغ آن بزرگوار رفتند.
عدم درك و شناخت مقام «ولایت» حضرت علی(ع) كه توسط سه عامل زر و زور و تزویر با سه ابزار «تهدید»، «تطمیع» و «تشویق» واقع شد، مردم را از ولایت علی(ع) جدا كرد كه در واقع راز مظلومیت و خانه نشینی حضرت امیر(ع) در همین نكته پر رمز و راز نهفته است.
گستره ولایت حضرت امیر و ائمه معصومین(ع) تا آخرالزمان امتداد دارد. چه در زمان حضورشان و چه در غیبتشان كه فقیه جامع الشرایط نیابتاً ولایت می یابد. آنچه كه مهم است درك و شناخت و شناساندن مقام ولایت «ولی» است. این رسالت بزرگی است كه امروز برگردن همه اصحاب اندیشه و فكر و فرهنگ سنگینی می كند. باید در انجام این رسالت بزرگ، از همه توان و ظرفیت ها مایه گذاشت، والا تاریخ تكرار شدنی است و آن واقعه هرچند در مراتب نازل تر، به وقوع پیوستنی است. اینجاست كه برای جلوگیری از تكرار تاریخ و واقعه مشابه، باید همواره با تمام توان در شناخت و شناساندن ولایت «ولی» همت كرد و هوشیارانه طلحه و زبیرهای زمان را پایید، هرچند كه رنگ و نقش عوض كرده باشند.