بخشش امیرالمومنین علی(ع) در ركوع شان نزول آیه ولایت است.

 از آنجا كه این آیه با جمله "انما ولیکم" آغاز می شود، به آیه ولایت معروف شده است.
" إِنَّمَا وَلِیُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاهَٔ وَیُؤْتُونَ الزَّكَاهَٔ وَهُمْ رَاكِعُونَ " (المائدهٔ: ۵۵). "همانا ولیّ شما فقط خدا و پیامبرش هستند و همچنین آنان که ایمان آورده، نماز می گزارند و در هر حال رکوع و زکات می دهند.
در تفسیر این آیه حدیثی از حضرت علی(ع) آمده است كه او در نماز در حال ركوع بود و در این هنگام فقیری آمد و صدقه می‌خواست و گفته‌اند كه زكات می‌خواست آنگاه علی دستش را دراز كرد و فقیر انگشتری را كه در دست علی(ع) بود، از دست علی(ع) گرفت و خداوند آیه "إِنَّمَا وَلِیُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاهَٔ وَیُؤْتُونَ الزَّكَاهَٔ وَهُمْ رَاكِعُونَ" (سوره المائدهٔ، آیه۵۵) را نازل فرمود.
یکی از ظرایف و زیبایی های زبان قرآن کریم، استفاده از رمز واژه هاست به این معنا که یک واژه خاص و مشتقات آن در آیات متعددی از کتاب خدا به کار گرفته می شوند که در کنار هم نهادن و بررسی این آیات و روایات ذیل آن، محقق را به یک مفهوم کلی دلالت کرده و نهایتا از رمزی از رموز قرآن پرده برداشته و گوشه ای از حقایق بی پایان این کتاب عظیم الهی را روشن می نماید.
"راکعین" از ریشه "رکع" به معنی خم شدن و سر فرود آوردن است البته برخی لغت شناسان آن را به معنای نماز خواندن و تواضع کردن نیز به کار برده اند، "قاموس قرآن، ج۳، ص۱۲۰" مشتقات این لغت ۱۰ بار در قرآن تکرار شده است که یکی از معروف ترین آنها آیه ۵۵ سوره مائده یا همان آیه ولایت است.
همه مفسران و حدیث شناسان در سراسر جهان اسلام متفق القول هستند که این آیه در مورد علی (ع) نازل شده است تا جایی که علامه امینی در جلد سوم الغدیر به حداقل ۱۰۰ سند اشاره می کند که همه از اهل سنت است. احادیث شأن نزول این آیه کریمه به بسیاری از صحابی مانند ابوذر، مقداد، عمار یاسر، ابن عباس، جابربن عبدالله انصاری بازگشت می نماید.
ثعلبی مفسر سنّی مذهب در کتاب معروف خود "تفسیر ثعلبی" می نویسد: ابوذر گفت: روزی از روزها با رسول خدا (ص) نماز ظهر گزاردم که فقیری در مسجد کمک خواست ولی کسی به او چیزی نداد و امیرمؤمنان علی (ع) در حال رکوع بود که با انگشت کوچک دست راست خود که انگشتری در آن بود به او اشاره کرد. پس فقیر به سوی حضرت آمد و انگشتری را از انگشت کوچک حضرت برگرفت و این در برابر چشمان پیامبر(ص) بود. پس هنگامی که پیامبر(ص) از نماز فارغ شد، سرش را به سوی آسمان بلند کرد و فرمود: خدایا! برادرم موسی از تو درخواست کرد و چنین گفت: "پروردگارا سینه ام را وسیع گردان و کارم را آسان و گره را از زبانم باز کن تا گفتارم را بفهمند و از خاندانم وزیری برایم قرار ده، هارون برادرم را، به وسیله ی او، مرا پشتیبانی کن. پس به او وحی كردی: به زودی پشتت را به برادرت محکم می کنیم و برای شما دو تن، سلطانی قرار می دهیم."
خدایا! من هم بنده و پیامبر توام. پس سینه ی مرا وسعت ده و کار مرا آسان کن و برای من از خاندانم وزیری قرار ده، علی را به وسیله او، مرا پشتیبانی کن. ابوذر گفت: به خدا سوگند! رسول خدا (ص) کلامش را تمام نکرده بود که جبرییل آیه ولایت را بر او نازل کرد. "امامت تطبیقی، ص ۱۱۲"
خداوند در این آیه کریمه مسئله ولایت و سرپرستی بندگان خود را توضیح داده و روشن می كند و جانشین پیامبر خود را نیز در همین آیه به مردم معرفی می فرماید.
خداوند در این آیه از روشی خاص برای توجه دادن و متذکر ساختن مردم استفاده می کند که در واقع همان روش اشاره است، به این ترتیب که می فرماید: ولی و سرپرست شما همان کسی است که در حال رکوع زکات (صدقه) می پردازد. به عبارت دیگر مردی که در نماز انگشتر خود را به فقیر بخشیده هم او ولی و سرپرست شماست.
همه مسلمانانی که در آن محل حاضر بوده اند و از این ماجرا باخبر شده اند و نیز همه کسانی که در آینده باخبر خواهند شد، می دانند که تنها یک نفر و فقط یک نفر مورد اشاره خداوند در این آیه کریمه بوده و بس و آن علی (ع) است. البته این روش که به سبک آن "نثر مشیر" گفته می شود در موارد دیگری نیز مورد استفاده قرار گرفته است. از جمله بالا بردن دست حضرت علی (ع) در جریان غدیر و تأکید حضرت بر جمله "این علی" بعد از من امام و صاحب اختیار شما خواهد بود.
اطاعت در دیدگاه اسلام و قرآن، تنها به خداوند منحصر نمی‌‌شود بلکه به امر الهی و فرمان خداوند، یک مسلمان باید از وجود مقدس رسول اکرم (ص) و امامان معصوم (ع) نیز پیروی و تبعیت كند بنابراین نگرش، تبعیت به طور مطلق و بدون قید و شرط تنها مختص خداوند است و بر طبق فرمان اوست که ما مأمور به اطاعت و پیروی از رسول اکرم و امامان معصوم در تمامی امور می‌باشیم. رفتار و گفتار آنان هم در تمامی امور، راهی را که به رضایت پروردگار و سعادت ابدی انسان منتهی می‌‌شود، مشخص می‌‌نماید. به این دلیل که در اعمال و رفتار آنان، هوا و هوس راهی ندارد و آنان به لطف خداوند و عنایت او، معصوم از هر خطا و اشتباه می‌باشند. بر طبق آموزه‌های اسلامی به جز خداوند و به واسطه او رسول اکرم و امامان معصوم، آدمی نباید در برابر هیچ کس و یا هیچ چیز دیگر به طور مطلق و بدون قید و شرط، مطیع و فرمانبردار باشد.
منشأ آغازین اطاعت از خداوند و معصومین، عقل بشری است اما در ادامه و همراه با عقلانیت آدمی، این رابطه محبت نسبت به پروردگار است که آن را تکمیل می‌‌کند. آن هنگام که انسان قدری بیشتر می‌‌اندیشد، خود را در دریای لطف و نعمت های الهی غرق می‌‌بیند. او می‌یابد هر چه که دارد همه از خداوند است و علی رغم ناسپاسی‌های فراوان آدمی، نه تنها لطف و مهربانی او قطع نگشته بلکه لحظه به لحظه نیز ادامه دارد.
بنابراین هر چه بیشتر سعی می‌‌كنند تا در مسیر اطاعت چنین پروردگار مهربانی، گام بردارد. مسیری که جز به کمال و سعادت او، به چیز دیگری ختم نمی‌‌شود. حقیقت و مفهوم کلی ولایت نیز که در دیدگاه اسلامی تبیین می‌شود، چیزی خارج از اطاعت و پیروی از خداوند و معصومین نیست. از سوی دیگر رابطه میان مسلمانان و شیعیان با نبی اکرم و تک تک ائمه معصومین(ع)، رابطه‌ای بسیار عمیق و دو طرفه است. طرف اول این رابطه از پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) آغاز می‌شود. آنان چنان مهربانی و شفقتی نسبت به فرد فرد مسلمین دارند که کوچکترین ناراحتی و اندوه یک مسلمان، باعث رنجش خاطر آنان می‌شودکه شواهد بسیاری از آن در متون اسلامی موجود است.
اما در طرف دیگر، مسلمانان نیز به خاطر جمع بودن مکارم اخلاقی و کمالات روحانی در وجود معصومین(ع)، از صمیم جان به آنان عشق می‌‌ورزند. این رابطه عمیق آنچنان تبعیتی را رقم می‌‌زند که مسلمانان نه تنها در برابر کلام و رفتار امام و ولی خویش مطیع و فرمانبردار هستند، بلکه حتی در ذهن خویش نسبت به آن کوچکترین دغدغه‌ای احساس نمی‌‌نمایند.
در قرآن که کلام خداوند و نازل شده از جانب اوست، دلایل متعددی در جهت اثبات مقام ولایت رسول اکرم (ص) و امام علی (ع)، امام اول از جانب خداوند وجود دارد. اما ولایت سایر ائمه بنا بر ابلاغ رسول اکرم از جانب خداوند تأیید می‌شود.
در آیه ولایت "انما" کلمه‌ای است که در زبان عربی برای نشان دادن یک انحصار به کار می‌رود، بدین معنا که گوینده منظور خویش را به معنی و مفهومی خاص و یا اشخاصی معین محدود می‌نماید و آن را از سایر مفاهیم و یا اشخاص نفی می‌نماید. به عنوان مثال اگر گفته شود فقط خداوند معبود ماست به این معناست که الوهیت و معبود بودن، تنها منحصر در خداوند است و سایر موجودات، از جایگاه الوهیت، خارج شده‌اند. بر طبق سایر قوانین مربوط به استفاده از این کلمه در زبان عرب، آوردن "انما" در آغاز این آیه، مقام ولایت بر مؤمنین را در عده‌ای خاص منحصر می‌کند. به بیان دیگر، تنها سه مورد را در هنگام نزول آیه به عنوان ولی مؤمنین معرفی می‌کند و این مقام را از سایرین نفی می‌نماید. پس معنای این آیه بدین گونه است که: "ولی شما تنها خدا و رسول او و کسانی که ایمان آورده اند، همان کسانی که نماز را بر پا می‌دارند و در حال رکوع نماز زکات می‌پردازند، می‌باشند."
از مفهوم این آیاه شریفه آشکارا می شودکه قرآن مسئله ولایت و سرپرستی بر مؤمنین را به طور دقیق و در آیات مختلف تبیین نموده است، معنای ولایت که در این آیه از آن سخن به میان آمده است، همان سرپرستی و صاحب اختیار بودن است، ولایت در دیدگاه قرآن کریم تنها برای عده‌ای خاص اثبات شده و از دیگران نفی شده است از منظر قرآن، مقام ولایت بر مؤمنین در اصل مختص به خداوند است و ولایت سایر افراد هنگامی پذیرفته است که خداوند آن را در اختیار آنها قرار داده باشد و مؤمنین باید در تمامی امور به ولی خویش مراجعه و از او پیروی كنند و او را الگوی خویش قرار دهند.